Η πλαγιοκεφαλία στην περίπτωση αυτή οφείλεται στην παρατεταμένη επαφή/πίεση ενός συγκεκριμένου σημείου του κεφαλιού. Αυτό συμβαίνει όταν το μωρό συνηθίζει να κοιμάται ή να ξαπλώνει διατηρώντας το κεφάλι του σε μία συγκεκριμένη θέση. Επειδή λοιπόν το κεφάλι του μωρού είναι εύπλαστο κα ιευλύγιστο, όπως εξηγήσαμε πιο πάνω, στο σημείο που δέχεται την πίεση γίνεται επίπεδο και πολλές φορές δεν υπάρχουν ούτε και τρίχες.

Το 1992 η Αμερικάνικη Παιδιατρική Εταιρεία εξέδωσε οδηγία τα βρέφη να κοιμούνται σε ύπτια θέση προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος του Συνδρόμου του Αιφνιδίου Θανάτου. Αυτό ήταν αποτέλεσμα πολυκεντρικών μελετών που έδειξαν ότι η θέση αυτή μειώνει την πιθανότητα του Συνδρόμου Αιφνιδίου Θανάτου κατά 40%. Πραγματικά λοιπόν μειώθηκε δραματικά το σύνδρομο αυτό αλλά εξαπλασιάστηκαν τα περιστατικά πλαγιοκεφαλίας. Παρά το γεγονός αυτό η Αμερικάνικη Παιδιατρική Εταιρεία επιμένει στην αρχική της οδηγία και πολύ δικαιολογημένα γιατί αξίζει το κόπο να έχουμε μερικά παιδιά με πλαγιοκεφαλία και να σώσουν την ζωή τους εκατοντάδες παιδιά.

Τα πρόωρα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν πλαγιοκεφαλία θέσεως γιατί πρώτα από όλα το κεφάλι τους είναι πιο εύπλαστο αλλά ταυτόχρονα λόγω των προβλημάτων που πολύ συχνά έχουν παραμείνουν ακίνητα στην ύπτια θέση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τέλος πλαγιοκεφαλία θέσεως μπορεί να αναπτύξει ένα μωρό μέσα στην μήτρα της μητέρας του λόγω της θέσης του και των πιέσεων που δέχεται.

Όπως πολύ αναλυτικά αναφέρθηκε πιο πάνω η κύρια αιτία πλαγιοκεφαλίας είναι η θέση που κοιμάται και ξαπλώνει το βρέφος. Εκτός όμως από αυτή την αιτία, πλαγιοκεφαλία μπορεί να προκαλέσουν και οι πιο κάτω παράγοντες.

1. Ραιβόκρανο . Στην κατάσταση αυτή το κεφάλι του μωρού γέρνει από την μια πλευρά. Αυτό συνήθως οφείλεται στο γεγονός ότι οι μύες του λαιμού είναι σφικτοί ή κοντοί με αποτέλεσμα να υποχρεώνουν το κεφάλι να γέρνει προς την πλευρά τους. Πιο σπάνια μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα όρασης όπως είναι η διπλωπία (Το παιδί βλέπει διπλά και προσπαθεί να βρει μια θέση στην οποία να βλέπει καλύτερα).

2. Κρανιοσυνοστέωση . Κάποιες φορές οι ραφές κλείνουν πρόωρα (κολλούν δηλαδή τελείως τα κόκαλα μεταξύ τους, πριν την ώρα τους, και δεν έχουν άλλο την δυνατότητα να μεγαλώσουν). Η κατάσταση αυτή ονομάζεται πρόωρη σύγκλιση μίας ή περισσοτέρων ραφών του κρανίου και μπορεί να οδηγήσει σε ανάλογες δυσμορφίες. Η κρανιοσυνοστέωση είναι πολύ σοβαρή κατάσταση, που μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Η διάγνωση γίνεται συνήθως από κρανιοπροσωπικό χειρουργό ή νευροχειρουργό και πιθανόν να είναι αναγκαία η χειρουργική αντιμετώπιση.

Πως γίνεται η διάγνωση της πλαγιοκεφαλίας;

Οι γονείς πολύ εύκολα θα αντιληφθούν ότι το σχήμα του κεφαλιού του μωρό τους είναι παράξενο. Συνήθως η πίσω πλάγια πλευρά του κεφαλιού επιπεδώνεται και το αυτί σε αυτήν την πλευρά σπρώχνεται προς τα εμπρός.

Η διάγνωση γίνεται από τον γιατρό ο οποίος θα εξετάσει το παιδί και θα πάρει ένα λεπτομερές ιστορικό που αφορά την εγκυμοσύνη, το τοκετό και τους πρώτους μήνες ζωής. Κάποιες φορές μπορεί να ζητήσει να γίνουν επιπλέον εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία.

Η σωστή και έγκαιρη διάγνωση είναι απαραίτητη για το σχεδιασμό της θεραπείας και την καλή πρόγνωση.

Η θεραπεία της πλαγιοκεφαλίας έχει άμεση σχέση με την αιτία που την προκαλεί. Αν η αιτία είναι το ραιβόκρανο τότε η φυσιοθεραπεία θα βελτιώσει το ραιβόκρανο και σύντομα θα εξαφανίσει και το πρόβλημα της πλαγιοκεφαλίας.

Σε περίπτωση που η πλαγιοκεφαλία είναι αποτέλεσμα κρανιοσυνοστέωσης τότε θα πρέπει να λυθεί το πρόβλημα της κρανιοσυνοστέωσης. Στην πλειοψηφία όμως των περιπτώσεων η πλαγιοκεφαλία οφείλεται στην θέση του κεφαλιού και γι αυτό και ονομάζεται πλαγιοκεφαλία θέσεως.

Η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών με το πρόβλημα αυτό (πλαγιοκεφαλία θέσεως) γίνεται καλά με απλές μεθόδους όπως είναι οι πιο κάτω:

1. Προσπαθήστε όταν βάζετε το παιδί για ύπνο να τοποθετείτε το κεφάλι του από την αντίθετη πλευρά από αυτήν που συνήθιζε μέχρι τα τώρα. Παρά το γεγονός ότι πολλοί γονείς λένε ότι πολύ γρήγορα το παιδί θα αλλάξει τη θέση αυτή εντούτοις βρέθηκε ότι είναι αποτελεσματικό.
2. Σκεφτείτε να αλλάξετε τη θέση του κρεβατιού μέσα στο δωμάτιο. Μπορεί να υπάρχει κάτι μέσα στο δωμάτιο που να τραβά τη προσοχή του παιδιού και να θέλει να κοιτάζει επίμονα.
3. ‘Όσο είναι ξύπνιο προσπαθήστε να το κρατάτε μπρούμυτα και να το επιβλέπετε. Σε αυτή τη θέση δεν βοηθάτε το μωρό να αναπτύξει ένα όμορφο κεφάλι αλλά ταυτόχρονα του δίνετε την δυνατότητα να εξερευνήσει το περιβάλλον και να μάθει.
4. ΠΡΟΣΟΧΗ στα διάφορα ειδικά μαξιλάρια που κυκλοφορούν. Η Αμερικάνικη Παιδιατρική Εταιρεία δεν συστήνει κανένα μαξιλάρι που περιορίζει τις κινήσεις της κεφαλής. Μην τα αγοράσετε ποτέ από μόνοι σας. Να τα χρησιμοποιήσετε μόνο αν σας δοθούν από ειδικό γιατρό .

Πότε χρησιμοποιούμε ορθοτικά μέσα.

Σε ένα πάρα πολύ μικρό ποσοστό παιδιών (παιδιά με μεγάλου βαθμού πλαγιοκεφαλία) με παλγιοκεφαλία θέσεως μπορεί να χρησιμοποιηθούν ορθοτικά μέσα όπως είναι για παράδειγμα ειδικά κράνη με αφρώδη εσωτερική επένδυση. Αυτά τα κράνη σχεδιάζονται αποκλειστικά για κάθε παιδί, με σκοπό να ασκήσουν τις κατάλληλες πιέσεις στις προεξέχουσες περιοχές και να παρέχουν την απαραίτητη αποφόρτιση στις πεπλατυσμένες. Ο μέσος όρος του χρόνου εφαρμογήςτους είναι 3 έως 6 μήνες και εξαρτάται από το βαθμό της ασυμμετρίας και την ηλικία έναρξης της θεραπείας.

Η πρόγνωση των παιδιών με πλαγιοκεφαλία είναι άριστη. Μεγαλώνοντας το παιδί αρχίζει να χρησιμοποιεί διαφορετικές θέσεις τοποθέτησης του σώματος και της κεφαλής και συνήθως το πρόβλημα λύνεται από μόνο του μέχρι την ηλικία του ενός έτους. Πολύ σπάνια, υπάρχουν μωρά με πολύ σοβαρή μορφή πλαγιοκεφαλίας που μπορεί να χρειαστούν κάποια μορφή χειρουργικής επέμβασης, που συνήθως γίνεται στην ηλικία των 12-18 μηνών.

Παρά το γεγονός ότι η ύπτια θέση που κοιμούνται σήμερα τα παιδιά αυξάνει τη πιθανότητα πλαγιοκεφαλίας εντούτοις οφείλουμε να συνεχίσουμε να τα κοιμίζουμε σε αυτή τη θέση γιατί ξέρουμε ότι μειώνεται ο κίνδυνος του Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου. Εκείνο που μπορούμε να κάνουμε είναι κάθε φορά να βάζουμε το κεφάλι του παιδιού σε διαφορετική θέση.